GRABAKETAK: UZTAILA

 

Uztailak 2-3 (lehen asteburua)

 

LARUNBATA

 

GOIZA ARRANTZAKO ESZENA

 

Hiru plano geratzen dira grabatzeko.

Plano 1: Azkue haserretzen. Alaitzi tipoa eta tipoa gerturatzen zaizkio harrapatu duen arraina ikustera. Eta Ixille badoa edo.

 

Plano 2: Ixille arrantzan ur jauzi azpian.

Plano 3: Besteak gerturatzen begira.

Plano 4: Ixille arrantzan eta ateratzen.

Plano 5: Ixille buelta emanda eskuak goran dituela besteei erakusten.

 

Plano 2 eta 4 puntu beretik egingo dira.

Plano 3 eta 5 puntu beretik egingo dira.

 

 

MATERIALA

-         Amorrain txiki bat.

 

PERTSONAIAK

            Alaitz, Berritxu, Ixille, Tipoa eta Tipa.

 

 

********************************************************************************************************************************************

 

ARRATSALDEA – ALAITZ INTSU LEIZARANEN

 

Eszena hau lehengoan grabatzen saiatu ginen arren, ezin izan zan egin. Hemen argiak du garrantzi nagusia. Beraz, Teknikoek esaten dutenean grabatuko da. Ahal bada arratsaldeko argia erabiliaz, gero montajean gau bihurtzea badago. Baina fokoak erabili behar badira, fokoz egingo da. Eszena hau “plano” moduan grabatuko da. Eszena honetan hobeto geratzen delakoa, suspensea sortu nahi delako. Berez gauez da eszena hau.

 

PLANO 1: Zubitik plano ireki bat, Alaitz basotik atera eta eskaileratan behera jeisten ikusten da.

PLANO 2: Behetik. Alaitzen plano oso bat, eskailerak jeisten. Motza iraupenez.

PLANO 3: Zubitik. Alaitz behera jeisten eta arropa erazten hasten da. Erazten ari den bitartean, goiko zuhaitzera mugitzen da kamera.

PLANO 4: Zuhaitz artetik. Alaitz uretan sartzen ikusten da. Erropak hertzean daude. 

PLANO 5: Lurran nibelen. Alaitz uretan ikusten da bainuan.

PLANO 6: Zuhaitz artetik. Zuhaitz arben artean kamara mugitzen ikusten da, argiago ikusi nahiko balu bezala edo norbait begira egongo balitz bezala.

PLANO 7: Lurraren nibeletik. Alaitz atento jartzen da, eta nor dabil hor esaten du.

PLANO 8: Lurretik. Alaitzen ikuspuntu antzeko bat izango litzateke. Zuhaitzen artera begira kamara ur ertzetik. Bertatik norbait ateratzen ikusten da. baina ez da identifikatu behar. Silueta nahikoa da. (montajean)

PLANO 9: Zuhaitz artetik. Norbait eskailerak jeisten ari da eta atzetik ikusten da hemen.

PLANO 10: Lurraren nibeletik. Alaitz begira dago. ezagutu eta uretan lasaitasun haundiz jarraitzen du bainuan.

PLANO 11: Lurraren nibeletik gora begira. Intsuren hankak erropara gerturatzen.

PLANO 12: Zubitik. Intsu arropa ondora gerturatzen da. Alaitzi begira geratzen da.

PLANO 13: Lurretik. Intsuren plano osoa. Zergatik esan dun gezurra esaten du.

PLANO 14: Intsuren lekutik. Alaitz uretan urrun dabil. Ur azpira sartu eta atera egiten du burua. Gero igerian asten da lehorrera.

PLANO 15: Lurretik. Intsuk buelta ematen du.

PLANO 16: Intsuren auretik. Alaitz intsuren gorputzaren paretik ateratzen da eta erropak jazten hasten da.

PLANO 17: Zubitik. Alaitzek jazteaz amaitu eta ezer esan gabe exeri egiten da uretara begira.

PLANO 18: Lurretik. Intsu bizkarra emanez dago Alaitzi. Hau exerita dago. hitzegiten hasten da.

PLANO 19: Intsuren buruaren lehen planoa. jiratu egiten du burua.

PLANO 20: Alaitzen atzetik. Alaitz uretara begira exerita dago.

PLANO 21: Lurretik. Intsuk buelta eman eta Alaitzen ondoan exertzen da.

 

            Elkarrizketa ondoren, plano orokorra (albotik eta atzetik) + plano detaille batzuk

 

ALAITZ

Nor dabil hor?

 

Inork ez du erantzuten. Ikusten uzten ez zuen arba mugitzen hasten da. Intsu ateratzen da bertatik.

Biak hor daude, bat zutik eta bestea uretan.

 

INTSU

Zergatik esan dun gezurra?

 

Alaitz ateratzen hasten da. Intsuk buelta ematen du. Intsu aurrera begira ikusten da, eta Alaitz tapatzen du uretatik ateratzen. (traje bainua)

 

ALAITZ

Ez diat gezurrik esan. Semek hegoaldeko lur askeetatik jendea etorriko huela esan zidakean. 

 

Intsu neskaren ondora joaten da eta aldamenean exeri.

 

ALAITZ

Negurako zerbait landua eduki beharra zeukeagu. Trukea egiteko beraiekin.

 

Intsu ixilik geratzen da.

 

ALAITZ

Nola ezagutu zenuen seme?

 

INTSU

Erroman europa guztiko ikasleak elkartzen dira. Ikasteaz gain, tabernetan elkartzen ginen. Leku guztietako berri eta gatazketan mintzo ginen.  Kritika eta akzioa defendatzen genituen gartsu. 

Horrela ezagutu nuen seme. Begietatik sua zeriola ari zen Vaticanoaren aurka. Mahaikideak izuturik zituen, aita santuaren aurka hitzegiteagatik urkatu egiten bait zaituzte.

Gero Vaticanoara joan ginen.

Vaticanoko aberastasunak txundituta utzi gintuen. Han geundela, kardenal bat urbildu zitzaigun nongoak ginen galdezka. Semek Lapurdiko semea zela esan zionean, kardenala asko arritu zen.

Semek bere sedazko jantziak eta urrezko erraztunak nondik zetozen galdetu zion ondoren. Eta erantzuten ez zuela ikusirik, lapurdi osoan gosea kentzeko nahikoak zirela bota zion. Kardenala ihesi joan zen, guztiz haserretuta. Oraindik ere ez dakit nola libratu ginen hartatik. 

 

Ixilik geratzen dira biak.

 

ALAITZ

Seme etorri bitartean gurekin gera hadi. Bi esku berri ongi etorriko zaizkiguk.

 

INTSU

Seme etorri arteko denborarik ez dut. Nire gauzak egin artean geratuko naiz. Ondoren, jarraitu beharra dut.

 

Biak aurrera begira geratzen dira.

 

 

PERTSONAIAK

            Alaitz eta Intsu.

 

 

 

 

IGANDEA

 

 

9.KAN. Bilera Itsas kabin – GAU

 

Xuban eta Alaitz koba barrura sartu dira. Barnean beste denak daude eztabaidan. Xuban eta Alaitz biltzarrera gerturatzen ari dira. Eztabaida ikusten dute, Joanes, Jauregiberri eta Goitinizen artekoa.

 

GOITINIZ

Ez dik etorri nahi eta hi bidali hau ordezkari. 

 

JAUREGIBERRI

Hamaika borroka egin dizkiagu elkarrekin eta ez diat uste hau merezi diagunik. Diruaren usainak ez al zian ...

    

Xuban eta Alaitz borobilera iristen dira. Xubani Ansoain eta Abainzak kasu egiten die lagunkor. Jauregiberriri moztu egiten dio.

 

XUBAN

Kontuz esatera hoanarekin.

 

Denei begira.

 

XUBAN

Biltzar hau nik deitu diat, eta nire aita ez duk gonbidatua izan. Hemen ez dik inork bera ordezkatzen.

Beraz, ... pakean utzi Joanesi.

 

GOITINIZ

Ez gaizki ulertu Jauregiberriren hitzak. Kanpoan egon haiz eta gauzak asko aldatu dituk. Pozten gaituk hi berriz ere geure artean hagoelako, baina urduri xamar zegok giroa.

 

Xubanek burua jeisten du Goitinizi begira.

 

JAUREGIBERRI

 

Gauzak asko aldatu dituk, baina gure arbasoen ohiturak zikintzeko arrazoirik ez diat ikusten.

 

Alaitzi begiratzen dio Jauregiberrik.

Ixiltasuna.

 

XUBAN

Beste inork ezer esateko ez badik, Alaitz gaurko biltzarraren partaide izango duk.

 

Xubanek Jauregiberriri begiratzen dio zuzenean.

 

XUBAN

Eta ez diat uste Jainkosa Mari gurtzen ziaten hire arbasoek, Alaitzekin inongo arazorik izango ziatenik.

 

Ixille eta Berritxu iristen dira multzora. Xubani kolpe bat ematen dio Ixillek eta bere ondoan jartzen dira. Berritxu Alaitzen ondoan dago. 

 

IXILLE

     Ezin izan diagu lehenago lantegia utzi.

 

Denak elkarri begira ixilik geratzen dira.

    

IXILLE

     Zerbait galdu al dugu?

 

BIDART

Denak baldin bagaude, has gaitezen.

 

Aitzbitartek olasori baxu hitz egiten dio.

 

AITZBITARTE

Ez diat ikusten Larraun.

 

BIDART

Zerbait esateko baduk, esan ezak ozen, denak entzuteko moduan.

 

AITZBITARTE

Ez diadala Larraun ikusten esaten diat, uste nian hemen izango huela.

 

GOITINIZ

Urtubiri lurrak saldu zizkionetik, ez dik ezer jakin nahi izaten gurekin.

 

AITZBITARTE

Eta Oletxea?

 

Uritz idazkariari begiratzen dio. Uritz iluntxoago bezala dago, atzerago bezala.

 

JAUREGIBERRI

Hortxe zegok bere semea, galde egiok ea non zegoken bere aita. Honek ere, dirua hartu eta ospa egin zian.

 

URITZ

Idiak eta lurrak saldu behar izan genizkian.

 

XUBAN

Zergatik?

 

URITZ

Hire aitari galdetu hiok hori.

 

Xubanek begirada kentzen dio. Joanesi begiratzen dio Xubanek. Joanesek begirada itzultzen dio.

 

IXILLE

Gehienak hor ibiltzen dituk behiekin. Hori ez duk lurrak saltzeko aitzakia.

 

JAUREGIBERRI

Beti geratuko zaiguk erromesei lapurretan ibiltzea, ezta Ixille.

 

Tentsioa lasaitzen da pixka bat, irrifarrak, algararen bat.

 

IXILLE

Dirua, duenari bakarrik ostutzen zioagu. Gau hauetakoren batean hire ikuluan agian ikusiko gaituk.

 

Irrifarreak.

Xubanek Ixile geratzen du keinu batez. Lasaitzeko esanaz.

 

GOITINIZ

Ez galdu bururik.

Xuban, hi Erroman egon haizen denboran, herri landak pagadi bilakatu dituk. Burdin olek egur asko behar diate, eta inguruko lur gehienak bildu nahian zebiltzak Urtubi ta Anore bailea. Laster egingo dituk gureen jabe.

 

JOANES

Gure aitak ez dik zerikusirik jende horrekin.

 

JAUREGIBERRI

Eta nola ematen diate burdina Ameriketara, Inglaterrara, Goitinizen  idiekin ala?

 

Irrifarreak.

 

JAUREGIBERRI

Baina berdin ziok. Hori bai, jakin dezatela zerri hoiek, gure aita zena eta besteak ez zirela heuren tripak gizentzeko hil. Ez zituzten etxaien aurka beraien biziak eman, orain putaseme horiek beraien traizioaren irabaziak banatzeko.

 

IXILLE

Horrela hitz egiten duk. Bai jauna. Baina badiat galdera bat.

Hire aita borrokalari bikaina huela denok zekiagu. Horregatik jakin nahiko genikek, hi noren semea ote haizen?

 

Denak parrez hasten dira. Jauregiberrik gaizki begiratzen dio Ixilleri baina ez dio ezer esaten.

 

BIDART

Argi zegok Urtubi eta Anoreko jaunek botere guztia nahi diatela inguru hauetan. Frantziako errege etsaiaren ordezkariarekin bilduta ibili omen dituk. Gure herriaren zapaltzailearekin.

 

Hizketan dagoela, Alaitz Xubani zuzentzen zaio.

 

ALAITZ

Ez dakit zertarako ekarri nauzun, ez dut ezer ulertzen.

 

XUBAN

Ez jaramonik egin hauei. Zure zakurrak bezala zaunka bakarrik egiten dute.

 

AXPE

Nahikoa da! Ixildu denok!

 

Denak ixiltzen dira.

 

AXPE

Xubanek deituta etorri gara, eta ez betiko negarrak berriztatzera. Bada garaia zentzuzko gauzak entzuteko, beraz, seme, bota zak esan behar duana behingoagatik.

 

XUBAN

Ongi da Maisua.

 

Pauso bat eman eta erdirago jartzen da.

 

XUBAN

Urtubi eta Anorek egurra behar dute oholetarako. Egurra lortzeko basoak behar dituzte, eta horretarako zuen lurrak. lurrik gabe, nondik jan behar dezute? Nondik?

 

Jauntxo Feudal batengana gerturatuta galdetzen dio.

 

XUBAN

Bainan denbora ez da gelditzen. Eguzkia egunero joaten da.

Urtubi eta Anoreko jaunak ez dute lur gosea bakarrik, urre gosea ere badute. Eta hori asetzera joaten dituk Ameriketara.

Guk, eskuzabalik hartzen ditugu. Ez hori bakarrik, geure lurretan fruitua eman dezaten ereiten ditugu, ekartzen dizkiguten haziak.

 

SEKRE

     Horrek ez dik ezer txarrik.

 

Xuban Sekrengana gerturatzen da, maitasunez bezala. lehengo mobida goatuz. Besteak ixilik begira daude arretaz.

 

XUBAN

Iritsi eta haurrak eta emakumeak hiltzen dizkiate lehendabizi. Gizonak lanerako animalitzat hartzen dizkiate. Hauek untzia bete ondoren, hildako beraien emakume eta haurren ondora itzultzen uzten diete.

 

Denei begiratzen die Semek ixilik.

 

XUBAN

Joan aurretik denak hiltzen dizkiate.

 

Ixilik geratzen da. Denak ixilik daude Xubani begira.

 

XUBAN

Orain, pentsatu, hori hemen, gure arbasoen lurrean gertatzen dekela.

 

Ixiltasuna, Seme jendeari begira eta jendea ixil ixilik.

 

XUBAN

Urtubi eta Anoreren aberastasunak odolez zikunduak zeudek.Horretagatik elkartu egin behar diagu. Untziak eta soroak izango dizkiagu.

 

Ixiltasun motxagoa.

 

XUBAN

     Beraiek ekarritako ezerk ez ziguk balio.

 

Ansoain eta Abainzak elkarri begiratu eta mespretxuzko keinu bat egiten dute, Xubanen hitzak erokeria direla bezala esanaz. Ixillek ikusi egiten du eta beraiengana hurbiltzen da, zerbait esaten dielarik belarrira beraiei. Buruarekin kanporako keinua luzatzen die. Berritxu ere beraiei begira dago, ukabilak estutuaz, Xubanek zeharka baino ikusi egiten du hitzeiten ari dela.

 

XUBAN

Gure lurrak elkartuko ditugu, eta gure izerdiaz ateratako fruituez elikatuko gara. Ez diagu behar basakeriaz lapurtutako urrerik, ez eta odolez bustitako hazirik ere.

 

Jendea bata besteari begira hasia dago.

 

JAUREGIBERRI

Uste diat erroma aldean utzi duala hire zentzumena. Urre eta merkantziarik gabe?

Gure lurrak elkartu? Zer demonio esaten ari haiz?

 

GOITINIZ

Hire aitak zer ziok honi buruz?

 

XUBAN

Oraindik etzioat kontatu.

 

Zurrumurrua zabaltzen da biltzarrean. Xuban ozenago hasten da.

 

XUBAN

Baina ziur neok dena argi azaldu ondoren, ez diala ezezkorik esango.

 

Joanesek Xubani begiratzen dio.

 

JAUREGIBERRI

 

Biltzar hauek ez dituk lehen hituanak.

 

Jendea kanpora irteten ari da zurrumurru artean.

 

XUBAN

Entzun, ez joan oraindik, gurekin trukea egiteko prest zeudeken gizon emakumeak zeudek ...

 

Erdi etsita.

 

XUBAN

Borrokarako prest dagoena, gera dadila!

 

Denak joan egiten dira Xuban,Ixille,Berritxu eta Joanes izan ezik.

Axperengana habiatzen da Xuban, koba sarrerara. Itsasora begira dago Axpe. Xuban berriz zerura begira jartzen da. Axpe hitz egiten hastean berari begiratzen dio. Hau itsasora begira dago, eta Xuban ere horrela jartzen da.

 

AXPE

Borrokarako indarrik ez diate. Baina seme, ez duk nahi ez diatelako. Gehiegi sufritu diate eta orain ezertarako balio ez duela ikusi diatenean, itxaropena galdu diate.

Gazteek ireki behar dituzue bide berriak. Egiaz borrokan ikusten zaituztenean, elkartuko zaizkizue. Lasai egon. 

Arro negok hitaz seme.

 

Axpe joaten hasten da. Xubanek buelta ematen du koba sarreratik eta besteak ikusten ditu barnean, su txikiaren ondoan biltzarturik.

 

 

PERTSONAIAK

1.     XUBAN: Jantzi ez oso pobrea. Aberats baten semea da, Erromatik iritxi berria. Eman jauntxoen semearen tokea.

2.     Alaitz: Apaingarri bat izan dezala agian.

3.     Ixille

4.     Berritxu

5.     Tipoa

6.     Sekre

7.     Maixua

8.     Anaia: Xuban baino okerrago jantzia baina toke onarekin.

9.     Armando: Txantxan. Normal jantzia.

10.                    Jauregiberri eta Goitiniz: Bi jauntxo feudal dira. Zaharrak baldin badira hobeto. Nabarmentzeko moduan jantziak.

11.                    Bi tipo amenazatuak

12.                    PUBLIKOA: 3 gazte + 2 zahar

 

MATERIALA

     Sua egiteko egurra edo ikatza, Orkatzekin hitz egin.

     Kobazuloan kablea ezkutatu eta bar egin behar da, momentuan.

 

TEKNIKOAK

     Grabaketa kobazuloan da. Elektrizitatea barruan uste dugu badagoela. Bestela generadorez edo. Ekaitz Iraolari esan eta ikustera joan. Letu elkarrizketa (Plano orokorra dena + plano motzak).

 

JANTZIAK

     Pertsonai berriak preparatu.

 

 

 

 

 

Uztailak 9 – 10 (bigarren asteburua) SAN FERMINAK

 

AKTOREEK ARABERA. IGARTUAN BASERRIKO BELAZETAN.

 

 

10. KAN. Zelaian paseoa – EGUN

 

     URTUBI/ANORE BAILEA

 

Belaz baten goiko aldean, bi jauntxoak zaldiz paseatzen ari dira bakarrik. Bi zaldi datoz geldi geldi.

 

URTUBI

Horrela zaila daukagu merkatuan leku bat egitea. Ingelesak gehiago eta merkea egiten diate burdina. Hemen berriz, egur gutxi eta garestia besterik ez daukagu.

 

ANORE BAILEA

     Kanpotik ekar genezake.

 

URTUBI

     Edo gure egurra edukiko genezake.  

Guk basoak behar ditugu. Gero eta egur gehiago behar dugulako oholetarako. Gerren ondorioz, erregea zorrez josita dago. Herri lurrak 70.000 libratara jaitsi ditu.

Beste pixka bat jaitsitakoan, geureak izango dituk. 

Berak gure dirua behar du, eta guk lurrak.

 

PERTSONAIAK eta MATERIALA

Urtubi eta Anore zaldiz paseatzen eta hitzegiten zelaian.

 

 

 

 

12. KAN. Zelaia – EGUN

 

    

Urtubi eta Baile jauntxoak zerbitzari batzuk dauden zelaira heltzen dira. Zalditik jeitsi eta bi zerbitzarik bi zaldiak eramaten dituzte. Oinez doaz.

 

URTUBI

     Otsoaren historia bideoan

 

Zerbitzaria,Alaitzen ama(Ixa) etortzen da.

 

ZERBITZARI 1

Dena prest jauna.

 

Buruaz baiezko keinua egiten dio. Zerbitzari 1 badoa.

 

BAILEA

Ez dut oso argi ikusten inkisizioaren bete beharra.

    

URTUBI

Orain atzera egiteko beranduegi da. Erregeak epailea burdeoxko parlamentuaren bidez bidaliko du. Eliza ere gurekin daukagu.  

 

URTUBI

Erregearen ordezkariarekin dena konpondua dago, lortzen diren lurrak gure esku utziko lituzkete, oso prezio onean.

 

BAILEA

Famili buruei etzaie gustatuko. Gure aurka jarriko dira.

 

URTUBI

Famili buruak ez dute ezertarako indarrik. Azkenetan daude. arrantzaleak dira gure harrisku bakarra.

Baina lasai baile jauna, zakur amorratuekin zer egin behar den irakatsiko dizut hemen.

 

Biak ixilik geratzen dira baina Baile lasaiago bezala..

 

URTUBI

Ikusten al dituzu han beheko zakurrak. Aste osoan mokadurik ez dute ukitu. Edozer eta edonori heltzeko desiatzen daude.

 

Txistu egiten du..zakurrak korrika bizian beraiengana zuzentzen dira. Anore Baileak beldurrez pauso bat atzera egiten du zakurrak gerturatzen ari diren heinean.

 

URTUBI

Baina guk ez dugu nahi amorratuek gurekin amaitzerik nahi. Ezta Baile jauna?

 

BAILE

Ez.

 

Berriro txistu egiten du. Erbia askatzen du beste zerbitzari batek. Zakurrak Erbien atzetik joaten dira.

 

Urtubi

     Erbi bat besterik ez dugu behar.

 

BAILEA

     Lancre.

 

Urtubik arrotasunez begiratzen dio Baileari.

 

 

PERTSONAIAK

         Urtubi eta anore.

         Lau zerbitzari.

 

MATERIALA

         Erbia, zakurrak eta zaldiak.

 

JANTZIAK

         Zerbitzarien jantziak.

 

 

 

Uztailak 23 – 24 (hirugarren asteburua)

 

LARUNBATA

 

GOIZA

 

Atxiloketa eszena izango da hau. Portuan edo ezin bada itsasoa ikusten den ingurune garbi batean egingo da. Oinez atxilotuko dituzte soldaduak herritarrak. Hauek neska edo emakumeak izango dira nagusiki. Denek buruan ez dituzte emango txapel berezi hoiek, baina batzuk eraman ditzatela. Aurreko atxiloketan inork ez zeramanez, orain batzuk ere ezer gabe joan daitezela.

Goiz edo arratsaldea berdin dio, egokiena den unean egiteko.

Lekuaren arabera egin eszena. Soldaduen hankak batera oinez sartzea badago ondo egongo zen, formazioan. Sekre beraiekin joango da. Ahal den unean hau esango du.

 

SEKRE

Frantziako errege eta elizaren izenean, atxilotuak geratzen zarete.

 

 
MATERIALA

-         jantziak eta ekipaia eramateko bizkarrekoak.

-         Soldaduen jantziak, lantzak etab.

 

PERTSONAIAK

-         Sekre, Herritarrak eta Soldaduak (Xabino??)

 

 

 

 

ARRATSALDEA: Alaitz eta Seme itsasora begira.

 

 

19. KAN. Itsas ertza – GAU

 

     ALAITZ/XUBAN

 

Gaua da eta itsasoan ilargi argia dago. Xuban eta Alaitz itsasora begira daude, koxka baten gainean biak bakarrik.

 

ALAITZ

Gauero etorri naiz hona. Hemen kontatzen zenizkidan maitasun istorioak kontatzen nizkion nire buruari. Ikasketak bukatu eta mediku izango zinela esan zenidan. Eta gero biok ... orain berriz ere bazoaz.

 

Alaitzek Xubani begiratzen dio. Honek ez dio begiratzen eta aurrera begira jarraitzen du.

 

XUBAN

Negurako hegoaldeko lagunekin trukerako prest egon behar dinagu. Guk egiten baldin badinagu, besteen lurrak jauntxoen esku geratu beharrean, gurekin elkartuko ditunan

 

ALAITZ

Ez nauzu maite.

 

Xubanen lehen planoa aurrera begira serio.

 

XUBAN

Bihotzik gabeko mundu batean maitasunari buruz hitzegitea, maitasunezko munduan gorrotoaz kezkatzea bezala da. Ez da logikoa. Ez dauka zentzurik.

 

Fundido.

 

 
PERTSONAIAK

         Alaitz eta Xuban.

 

 

 

 

 

IGANDEA

 

11. BAR. Aitaren bila – EGUN

 

XUBAN/ALAITZ/MARTIN ALZATE/JOANES/BERRITXU /IXILLE

 

Martin Alzate, Xuban eta Joanesen aita portuan dago, eskuan soka bat duelarik. Ondoan Gastagnalde linajea dago. Biak itsasoan dabilen batelera begira daude. Arpoilaria jaurtiketak egiten ari da. Batelean denak gazteak dira. 

Hondartzan Usurbe gizona dago builaka batelekoei aginduak ematen españolez.

    

GASTAGNALDE

Bigarrenari noiz esan behar diok espainiarrez ez diala inork tutik egiten.

 

MARTIN ALZATE

Utziok, bestela trabatu egiten duk hitzeiterakoan, eta arraunaz jipoitu nahi izaten dizkik denak. Horrela behintzat lasaiago geratzen duk.

 

Xuban,Alaitz,Joanes,Berritsu eta Ixille begira dauzka. Aitak amaitzen duenean bere ekintza, aitarengana hurbiltzen dira.

Aita denbora guztian estropu bat egiten ari da.

 

XUBAN

Aita. Zurekin hitz egin nahi dugu.

 

Aitak ikusten du denak zai dituela, eta egiten ari dena(estropua) erabat ahaztu gabe, buelta eman eta begira geratzen zaie. 

 

MARTIN ALZATE

Hire anaiak den dena kontatu zidak.

Ez al haiz oraingoan urrutitxo joan seme?

 

XUBAN

Alaitzen amari eskatu dizkiogu lurrak, baina oraingoz ezinezkoa da. Gure azken aukera zara.

Probarako besterik ez badira ere, behar ditugu aita.

    

MARTIN ALZATE

Seme. Goiz edo berandu nekatuko naukenez, baiezkoa emango diat. Nik utziko dizkiat lur batzuk, baina hori bai, baldintza bat jarriko diat. Edo hartu ala utzi.

 

Denak ixilik geratzen dira, zain.

             

MARTIN ALZATE

Nirekin etorri beharko duk itsasontzian.

 

XUBAN

Arrantzara?

 

MARTIN ALZATE

Besteak bidali nizkian Terranovara. Nik burdina ameriketara eraman beharra zeukeat oraingoan, baina itzuleran baleren bat arrantzatuko diagu.

 

XUBAN

Ezinezkoa da. Geratu beharra daukat.

 

Besteei begira. Linajesek buelta ematen du aitaren ondoan.

 

MARTIN ALZATE

Mediku ikastera kanpora joan hintzen. Itzuli haiz eta ez duala mediku izan nahi esaten didak. Nire untziez arduratzea eskaintzen diat, eta ez duala nahi erantzuten didak. Eta orain lurrak eskatzen dizkidak.

 

XUBAN

Horrela da.

 

MARTIN ALZATE

Nirekin etorri beharko duk, bestela jai daukak.

    

Semek besteei begiratzen die. Ixile eta berritxuk, baiezkoa egiten die buruaz. Alaitzek ez du ezer esaten. Burua jeitsita dago.

 

XUBAN

Gure azken aukera zara, eta hori denok ongi dakigu. Zurekin joango naiz.

 

MARTIN ALZATE

Joanes, hi geratuko haiz orainartean bezala denen arduradun. Hi seme, hoa etxera eta hartu behar duana. Hori bai, ez diat libururik ikusi nahi hilabete hauetan. Gizon egingo haut, eta horretarako izerdia nahikoa izango duk.

 

XUBAN

Ongi aita. Baina nik ere baldintza bat jarriko dizut. Basotxiki eta borda lagunen esku geratuko dira gaurtik aurrera. Nahiz eta ni kanpoan egon, beraiek bertan egingo dute ongi ikusten duten guztia.

 

Anaiak harriturik aitari begiratzen dio, denek denei begiratzen dien bezala. Aitak irribarre egiten dio Semeri.

 

MARTIN ALZATE

Azkarra haiz benetan... Horrela izango duk, baina oraindik  asko ikasi beharra daukak zaharrotaz.

        

GASTAGNALDE

Hire aitak arrazoia dik.

Etzaik gaizki etorriko berarekin joatea. Haize hoiek burutik itsasoak bigarren egunerako kenduko dizkik.

Gure aitonen aitonek ezagutzen zizkiaten, orain entzuten diren lur berri hoiek, canada eta inguruko izen gehiago..., Ongi entzuten duk, guk aurkitu genizkian mundu berri horiek.

Ez badidak sinesten, bertara joatean ikusiko duk. Bertakoek euskeraz bakarrik egiten dizkiate hemengoekin tratuak. Ez frantsezez eta ez espainiarrez. Etorritakoan esango didak.

 

Semek arpoilariari begiratzen dio. 

 

XUBAN

Zure semea zu bezain trebea da arpoiarekin.

 

Linajesek arro begiratzen dio bere semeari.

 

XUBAN

Ea aitak baino buru gehiago duen eta gurekin elkartzen den itzultzean.

Urren arte.

 

Aita barrez bezala dago estropua egiten.

Anaia ere aitarekin geratzen da, semek agurtzean bizkarreko alai bat ematen dio anaiari. Denak buelta eman eta aita bere lanera itzultzen da.

 

 

MATERIALA

         Batela (?) eta arpoia (Edu).

 

PERTSONAIAK

1-     Xuban

2-     Anaia

3-     Alaitz

4-     Ixille

5-     Berritxu

6-     Aita: Jauntxo langilea.

7-     Aitan laguna, arpoilarian aita.: Famili burua.

8-     Bateleko arraunlariak

9-     Batelako patroia, zaharra (Julian?)

10-Arpoilaria. Gaztea.

11. Espaiñolez hitzegiten duen Aitaren laguna.